تورک و گونئی آذربایجان میللی حرکتی سون ۱۶ ایلده چئشیتلی یوللار ایله دیره نیب و بو گونه دک سوروبدور.بو میللی دیره نیش سون آیلاردا بیر توپلومسال ترپنیش یاراتمیشدیر.یاشی آز اولان دیره نیش و ترپنیشیمیز نئچه دونم گئچیرتمیش و نئچه دیره نیش یولو و اورنگی تانیتدیرمیشدیر.بوتونلوکده اوچ کولتورل،اویرنجیسل و توپلومسال دونمی آییرابیلریک.بونلا یاناشی اوچ کولتورل، سیاسال و توپلومسال اورنک و یول دا آیریلیر. یازی اونا حصر اولونان عباس لیسانی، توپلومسال یولو سئچمیش و توپلومسال دونمده ده آدی سسلنمیشدیر.
سویلنن اوچ دیره نیش یولوندا ایچری آلینان آداملار و درنکلر فرقلی تاکتیک لر سئچمیشلر.بو فرقلر هر دیره نیش طرزینین ایچینده ده گوزده ن آتیلمامالیدیرلار.کولتورل بولومده چالیشانلار چوخلو ادبیات و صنعتده یارتماغا و یارادیجیلیغلارینی یایماغا جان آتیرلار.بونلارین بیر سیراسی دا ایراندا یاشایان تورکلرین تاریخی، دورومو و نئجه بو گونکو دوروما چاتدیغلارینی آراشدیریب و قورتولوش یولو گوسترمکده دیرلر.
سیاسال چالیشانلار گونئی آذربایجان باغیمسیزلیق یوخسا ایراندا فدرالیسم یاراتماغا یوخسادا ایران چرچیوه سینده سیاسال یوللار ایله تورک و تورکچو دوشونجه نین یئرلشدیرمه سینی دوشونورلر.بونلارین تئزلری یازیلسا یایلسادا بو گونه دک خالقین چوخونون ایچینده آنلاشیلماییب و ایچریده بویوک اورگوتلرین یارانماسینا سبب اولماییب.
توپلومسال یوللار دا یالنیز بو یولون یولچولاری طرفیندن یوخ، اونجه بولوملری آچیقلانان چالیشانلار طرفیندن ده ایشلنیلیبدیر.یازیلان بیر سیرا تنقیدلرین چوخو تورک و آذربایجان خالقینین توپلومسال و مدنی دورومونو گوز اونونه آلیب و خالقی توپلومدا اولان چتینلیکلرین دوشونمه سینه یونلدیبدیر.آنجاق، چوخلو سیاسال بیر آماج ایچین بئله تنقیدلر و آچیقلامالار قوللانیلیبدیر.اوز ایدئیالارینا میللتلریندن چوخ اینانانلار یالنیز میللتده سیاسال دیره نیش ایچین اینام یارتماق هدفی ایله بئله بیر ایشلره باش ووروب چالیشیبلار.
اونلار سیاست قاپیسینی گودورلر.بیریسی ایران سیاستینه گیرمک،او بیریسی یابانجی دوولت لرین حمایه سینی قازانماق و بیر آیریسی دا ایچری ده یوخسا ائشیکده هامینی اوز یاراتدیغی یوخسا یارادابیله جگی تشکیلاتدا اویه ائتمه گی گوزله ییر.گونوموزه دک بو دوشونجه صاحیبلریندن بیریسی، آردیجیل اولاراق خالق ایچینده چالیشماغا و خالقی میللییتینه متوجه ائدن چالیشانی تانیمامیشیق.
بو یازیدا سئچیلن عباس لیسانی، دوشونجه ده تورکچولوگو سئچمیش بیریسی دیر.او تورکلرین کولتورل، توپلومسال و مدنی سورونلارینی آنلاییب و اونلاری بئینینده دوزنله میشدیر.لیسانی هر شئی دن اونجه اوز آنلادیغلارینی میللتینه دئمگی دوشونموشدور.بئله بیر دوشونجه و قرارا یئتیشمیش اینسان آرتیق میللت ایچیندن باشقا بیر یئر تاپابیلمز.تورکچولرین چوخو دئمه سه لر ده، عباس لیسانی-نین نئجه میللتین چئشیتلی صینیف لارینین ایچینده یاشاماغی ،تبلیغاتی و چالیشمالارینی بیلیرلر.۱۳۸۲-ده او و اردبیللی یولداشلارینین بابک قالاسینین توپلومسال بیر دوروما گلمه سینده بویوک روللاری اولدو.۱۳۸۳-ده اونلار ارمنیستان آنتی-تورک دوولتی ایله آنلاشماغا اوز شهرلری اردبیلده قارشی چیخدیلار.۱۳۸۴-ده بوتون بابک قالاسینا چکیلن یوللاری باغلامیشدیلار.عباس لیسانی اوزونو قالایا یئتیریب و توتولدو.لیسانی و باشقا باغلی یوللاری آشانلار بو ایشلریله قانونو پوزماییردیلار.اونلار دوولتی قانون چرچیوه سینده داورانماغا چاغیریردیلار.ایران دوولتی بابک قالاسینین یوللارینی باغلاییر اما قالایا گئتمه گی یاساق اعلان ائتمه ییر.دوولت صادیقدیرسه، گره ک قانون گئچیرتسین بابک قالاسینا گیرمه گی یاساق ائتسین.لیسانی و فیکیرداشلاری اوز حرکتلری ایله حوکومتین تورکچولوک قارشیسیندا اولان "سوکوت" سیاستینی سیندیرماغا چالیشیرلار.۱۳۸۵-ده ایران غزئته سی کاریکاتورو یاییلاندان سونرا لبسانی دا بیر تورک وطنداشی کیمی اردبیلده مدنی پروتئستینه قاتیلدی.او بیر دوشونجه صاحیبی اولان تورک کیمی خالقی طرفیندن آلقیشلانیب اردبیل-ین اللی مینلیک پروتئستینین دانیشانی کیمی سئچیلدی.اونون اردبیلده بئله پارلاماسی ایله برابر دوشوندوگو دیره نیش اورنگی ده پارلاییب و تثبیت اولوندو.او ایللر بویو تانیتدیردیغی دوشونجه نین سیمبولو کیمی قبول اولوندو.
اردبیل تظاهراتیندا، لیسانی مین لر آدامین ایچینده و اونلارین حیمایه سی آلتیندا اولدوغونا باخمایاراق او ییغینجاغی سیاسال بیر دوروما ساری یونلتمه دی و اوز دیلی ایله یوخ دوشونجه سی و خالقینین دیلی ایله دانیشدی.او بئله بیر کاریکاتورلارین و ایهانتلرین یارانماسینین ندنینی آچیقلاییب تورک میللتینین سورونلارینی و چتینلیکلرینی سویله دی.او ییغینجاقدا لیسانی بیر رهبر کیمی یوخ بیر تورک کیمی دانیشدی و سوندا پروتئستین مدنی فورمودا دوامینی ایستدی.
عباس لیسانی چالیشدیغی ایللرده دوشونجه لرینی یالنیز یولداشلارینا یوخسا اویرنجیلره دانیشماییبدیر.او دانیشیغیندان چوخ چالیشیر و ائله بونون اوچون ده دیره نیش یولو بوگونکو دورومدا باشقا یوللاردان آرتیق قاباریب و آنلاشیلیر.
تورک دیره نیشی، سوسیال بیر حالا گلمیشدیر و دوغال اولاراق، میللتین ایچینده اولانلار و میللت اونلاری تانییانلار آلقیشلانیرلار.دوولت ده بوندان قورخموشدور و عباس لیسانی-نی و اونون کیمی لری بویوک باسغی آلتینا آلمیشدیر.تورک و گونئی آذربایجان حرکتی بو گونکو دورومدا هر شئی دن آرتیق سوسیال چالیشانلارا احتیاجی وار.دوشونجه لرینی گیزلی یوخسا ایشه گلمز بیر دوشونجه کیمی ساخلایانلار یعنی دوشونجه لرینه چیخیش و عمل یولو گوسترمه ییب اوزلری ده چالیشمایانلار خئییرلی اولمادیغلاری حالدا حرکته زیان اولاجاقلار.بونلارین خالقا ائتگیلری اولمایاجاق اما گنجلرین و اویرنجی لرین ایچینده نئچه جه لیک یارادیب اونلاری عملسیز و نهایتده خالق ایچره ائتگیسیز ائده جکلر.
دوولت حرکتی سیاساللاشدیرماغدان قورخماییر.گئچن جمهور باشقان سئچگیلرینده اوزلری بیریسینی آذربایجانا گوندردیلر و خالقدان "سس" دیلنمه گه ایشله دیلر.کولتورل چالیشمالار دا آذربایجان و ایران تورک توپلوملاری ایچینده نهایت "امید زنجان" سویه سینده گئده بیلر.بیزیم میللت سیاسته اینانمایان و یازیلی تورک کولتوروندن اوزاق قالمیشدیر.اونلار ایله اوز-اوزه دانیشیب و توپلومون ایچینده درنک و اوجاق یاراتماق توپلومسال بیر حرکتین بیرینجی آددیملاریدیرلار.
